Ali Farka Ture
Wikipedia, ɔnsikopedi hɔrɔn ka nyɛ
Ali Ibrahim "Farka" Ture (ɔktoburu tle 31, san 1939 - marsi tle 6, san 2006) tun ye Mali donkilidala ani gitarifɔla ba ye. Ali Farka Ture tun ye Afrika donkilidala lakodonnen baw dɔ ye dunia kɔnɔ. Aka fɔlisen be jate sirakunben ye ladala fɔli ani Amerika Kɔron folisen n'o tɔgɔ "bluz". Dow ka fola, Amerika bluz fɔlisen bɔra farafinana ladala fɔlisenw na. O sebennen do Martin Scoresese ka gafe kɔnɔ "Bluz si". Saradali la, Ali tun bɛ jɔyɔrɔ 76n la Rolling Stone ka watibɛɛ Gitarifɔlaba 100 jɔjan kɔnɔ.
[yɛlɛma] ɲanamayalakali
A bangera san 1939 Kanau dugu la Joliba da la, Gurma Rarus mara la Mali kɔrɔntlebi Tumutu mara la. Aka dumɔgɔw sɔrɔla ka taa ɲafunke masurunya dugu la, a tuma a tun ye deminsen ye. A bamuso den tannan tun do min sera ka deminsenya tɛmɛ. "Ne dekundi tɔgɔ ye Ali Ibrahim ye, nka, lada don Farafinana ka tɔgɔ kabakoma da denw la den saya juguya kɔsɔn". Nin ye Ali yɛrɛ ka kuma ye aka ɲanamaya kan "World Circuit Records" gafe kɔnɔ. Farka kɔrɔ Fali min ye daba lakodonnen ye aka muɲu ani banbaciya sabula. Nbe fin kelen cɛya aw ma, ne ye fali ye yɛlɛn tɛ kɛ min kan! A bɔkolo ye kɛlɛmansa kɔrɔ ye n'o be wele arima, minu ka suru kɔsɔbɛ Songoye (koroboro) ani Fulaw la Mali kɔrɔn fɛ.
Kamasɔrɔ Afrika bluzfɔla fɔlɔ min tɔgɔ ye kɔw baw tigɛ, a tun be fɔ Ture ma ko Farafina John Lee Hooker". Ali ye dɔnkili da Songoye, Tamasheq, Fulakan ani Bamanankan na aka albɔm kɔnɔ min bɛ wele Ali Farka Ture min kera sabu ye k'a lakodon dunia fantanani fɔli ni donkili bunakun kan. Ali Farka Ture ye Afel Bokum karamɔgɔ ye. Ali Farka ka donkili dɔw labaara dunia kunnafoni ani laseli cakɛdabaw fɛ.
San 2004, Ture kera ɲafunke mɛri ye. A ye a-yere ka nafolo don ɲafunke sira baara la, ka wuluwulu dingɛw sen ani ka yeelen don ɲafunke dugu kɔnɔ.
Setanburu san 2005, a ni Tumani Jabate ye albɔmu bɔ min tɔgɔ "Kalo dusu" the Heart of the Moon o sabula u ye Grammy Award filannan sɔrɔ. Aka albɔmu Savane bɔra a fatulen kɔ san 2006 min kera Eropa san 2006 Albɔmu ye (World Music Chart Europe). Kɔsan in na, Ali Farka tara BBC Radio fɛ san 2007 jansa la.
Marsi tile 7, san 2006, Mali sekonidonko Minisiriso ye Ali Farka Ture sanka laci k'a to san 66 Bamako, ka sabukɛ kolo kelebe bana ye.
[yɛlɛma] Dɔnkilibɔlen
1976 - Ali Ture Farka
1976 - Krɛnkrɛnne "Mali ka Sanfilaɲanajɛ"
1978 - Sanfilaɲanajɛ
1979 - Ali Ture Farka
1980 - Ali Ture mintɔgɔ Farka

